Handvasten (heksenhuwelijk)

Artikelindex

Handvasten is een prachtig en bijzonder ritueel. Een ritueel waarin je letterlijk aan elkaar wordt verbonden, voor een jaar en 1 dag, voor dit leven (of: zolang de liefde/vriendschap/etc. duurt) of voor eeuwig (dus ook je komende incarnaties). Het is een ritueel wat niet specifiek is voorbehouden aan heksen (paganisten). Iedereen kan het doen.

Handvasten is een van de meest populaire overgangsrituelen. Het is een doorgangsrite waarin de polariteit, de harmonie tussen het mannelijke en het vrouwelijke die in de Hekserij en andere natuurreligies zo belangrijk is, het meest tot uiting komt. De meeste heksen zien de handvasting niet voor niets als een afspiegeling van het Heilige Huwelijk: de verbintenis tussen de Godin en de God.

Ik neem jou
Jij neemt mij
Voor eeuwig verbonden
samen zijn we: WIJ

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, zeker als ze de naam “heksenhuwelijk” horen, kun je handvasten met meer dan alleen je liefdespartner. Handvasten vindt plaats tussen mensen met een bijzondere band, familie, vrienden, covenleden. Wat je wilt. Het gaat in deze tijd namelijk met name om het benadrukken van de speciale band, je zielsverwantschap, die je met deze persoon (personen) hebt. Toch blijft het ook een graag uitgevoerde ceremonie tussen twee liefdespartners. In enkele staten van Amerika is het inmiddels een erkende huwelijksvorm, maar in Nederland zijn we (nog) niet zo ver.

 


Handenbinding

De (letterlijk) bindende factor in een handvastritueel is, dat de personen die de verbintenis aangaan aan elkaar worden verbonden. Zij geven elkaar de hand en worden met een koord of lint samengebonden. Sommige tradities maken de knoop niet heel strak, zodat de gehandvastte personen hun handen er naderhand uit kunnen trekken en de knoop, het symbool van hun verbintenis, kunnen bewaren. Andere tradities laten de mensen juist 24 uur aan elkaar zitten. Vaak zie je ook dat een deel van het gebruikte koord wordt gegeven aan hen die aanwezig waren bij de ceremonie.

Handvasting (eng: handfasting) wordt in Nederland ook wel  handenbinding genoemd. De naam komt van het traditionele gebruik dat de handen van de man en de vrouw (tegenwoordig kunnen dat natuurlijk ook twee mannen of twee vrouwen zijn) aan het einde van het huwelijksritueel samen worden gebonden met een magisch koord.

Handvasting is een zeer oud gebruik. Tot in de achttiende eeuw was dit de gangbare manier om te trouwen. De huwelijksvoltrekking werd bevestigd met een handdruk met beide handen tegelijk. In 1753 werd in Engeland een wet aangenomen waarbij het verplicht werd om een huwelijk te laten voltrekken door een geestelijke, in Schotland gebeurde dit in 1939. In Nederland en de meeste omringende landen was het lang geleden ook gebruikelijk om een huwelijksovereenkomst aan te gaan door middel van een handenbinding .

 


Drie typen handvasting

Over het algemeen zijn er drie typen handvasting:
- voor 1 jaar en 1 dag
- voor dit leven (of: voor zolang de liefde duurt, zolang het vuur brandt…)
- voor eeuwig (en dat houdt dus de komende incarnaties in)

Traditioneel trouwde men eerst voor een jaar en een dag, wat als een soort proefhuwelijk kan worden beschouwd en wanneer de periode was verstreken en het betreffende stel nog steeds bij elkaar wilde zijn, werd er nogmaals een ritueel voor handvasting uitgevoerd, maar dit keer voor een heel leven of voor eeuwig. Tegenwoordig zijn er steeds meer heksen die het ‘proefhuwelijk’ overslaan en zich meteen voor een langere periode laten huwen.

Denk goed na voor je de gelofte kiest. Kies hem met heel je hart en leef ernaar. Je kunt namelijk wel je contacten verbreken met iemand waarmee je bent gehandvast, maar je zult voor altijd de band behouden die je die dag hebt gesmeed. Feitelijk zul je er dus altijd voor elkaar moeten kunnen zijn. Een dergelijke band kan nooit helemaal uitgevaagd worden.

 


Een ritueel voor handvasting

Een handvasting is geen standaard ritueel: in principe wordt er voor ieder koppel dat wil handvasten een nieuw ritueel geschreven. Dit wordt gedaan omdat er dan persoonlijke elementen in kunnen worden verwerkt, zoals bepaalde voorwerpen die symbool staan voor de relatie of misschien een gedicht dat veel voor het paar betekent. Ook de geloften die de geliefden tijdens de handvasting afleggen worden gewoonlijk door henzelf geschreven.

Wel zijn er enkele elementen die telkens weer terugkomen in een handvastingritueel. Eén daarvan is natuurlijk het handenbinden waarnaar de ceremonie is vernoemd. De handen van de twee partners worden dan samen gebonden (meestal heel losjes) met een touw, om de verbinding tussen de twee personen te symboliseren. Een ander onderdeel is het springen over de bezem. Dit is een oud gebruik dat symbool staat voor het aangaan van een nieuwe fase in het leven en om je verbintenis naar alle werelden toe te bevestigen. Anderen zeggen dat het ook is om vruchtbaarheid af te dwingen. Het echtpaar springt samen over de bezem, die door twee deelnemers van het ritueel iets omhoog wordt gehouden.

Voor een handvasting is het niet vereist dat beide deelnemers heks zijn en ook de gasten, familie en vrienden die eventueel bij de ceremonie aanwezig zullen zijn, hoeven niet per se heksen te zijn. Dit laatste is echter natuurlijk geheel de keuze van het bruidspaar.

Wanneer ervoor wordt gekozen om ook niet-heksen uit te nodigen is het wel belangrijk dat alle participanten respect hebben voor de religie of levenswijze van de andere aanwezigen. Onbegrip, of zelfs afkeer, brengt een zeer negatieve energie teweeg die de dag die eigenlijk een van de mooiste in dit leven zou moeten zijn, zou kunnen verpesten voor degenen die zich laten handvasten. Het is daarom handig om in de uitnodiging te laten blijken waar het precies om gaat zodat de genodigden weten wat ze kunnen verwachten en zodat zij zelf de keuze kunnen maken om bij het ritueel aanwezig te zijn.

 


Hulp bij een handvasting

Hoewel men in Nederland niet voor de wet kan trouwen volgens de Heksenmanier, zijn hier wel mensen die ingehuurd kunnen worden om een overgangsritueel als deze te begeleiden. Wie wil handvasten moet namelijk iemand hebben die het ritueel wil uitvoeren en ook kan helpen bij de voorbereidingen. Het is daarom handig om iemand te vragen die al eerder een ritueel voor handvasting heeft uitgevoerd.

Wanneer je binnen een coven werkt is het waarschijnlijk dat de handvasting door de Hogepriesteres en/of Hogepriester van deze coven wordt uitgevoerd. Voor solitaire heksen ligt dit echter wat ingewikkelder. Heksen die een ritueel voor je willen uitvoeren staan namelijk niet zomaar in de Gouden Gids vermeld. Er zijn heksen, zoals Per Terra, die een handvasting met en voor je willen uitvoeren. Je kunt ook de Cirkel van de Godin of andere organisaties benaderen of vraag eens rond bij heksenvrienden of bijvoorbeeld in een heksencafé of op een heksenbijeenkomst.